: : u n a : s t o r i a : c h e : v a l e : :

ช่วงนี้เบื่อชีวิต เครียดกับงานที่มันสุมอยู่ และปัญหาที่ทับถมเข้ามา เพราะงั้นมาฟังเพลงแก้เครียดดีกว่าเนอะ (แปลไทยเป็นไทยว่าจะอู้งาน ว่างั้นเหอะ หึหึ)

เอาล่ะ .. ถ้าพูดถึงเพลงจากฝั่งบราซิลที่ชื่อว่า Garota de Ipanema หรือ The Girl From Ipanema แล้ว เชื่อว่าน้อยคนนักที่จะไม่เคยได้ยิน หรืออาจจะพอคลับคล้ายคลับคลาอยู่บ้าง เพราะถ้าเราเรียกเพลง Fly Me To The Moon ว่าเป็น Standard Jazz แล้ว สำหรับเพลงนี้จะเรียกว่าเป็น Standard Bossa Nova ก็คงไม่ผิดนัก และนับว่าเป็นเพลงที่คนนำไปร้องมากที่สุดเป็นที่สองรองจากเพลง Yesterday ของ The Beatles เลยทีเดียว

เพลง Garota de Ipanema นี้ถูกแต่งขึ้นเมื่อปี 1962 โดย Antonio Carlos Jobim ศิลปินบอสซาโนวาชาวบราซิลเลียนเป็นผู้แต่งทำนอง และ Vinicius de Moraes แต่งเนื้อร้องภาษาโปรตุกีส ความหมายรวม ๆ ก็คือการพรรณนาถึงสาวสวยคนนึงแห่งย่านแฟชันที่ชื่อว่า Ipanema ของเมือง Rio de Janero นั่นเองครับ

จริง ๆ แล้วชื่อเพลงและเนื้อร้องแต่เดิมนั้นแตกต่างจากปัจจุบันนิดหน่อย คือแต่ก่อนเพลงนี้ชื่อ Menina que Passa (The Girl Who Passes By) ก่อนที่จะเปลี่ยนมาเป็นชื่อ Garota de Ipanema (The Girl of Ipanema) ในภายหลัง และเนื้อร้องก็มีการเปลี่ยนแปลงไปตามกาล จนมาเป็นเวอร์ชันปัจจุบันที่เราคุ้นหูกัน ส่วนเนื้อร้องภาษาอังกฤษนั้นถูกแต่งขึ้นทีหลังโดย Norman Gimbel ครับ และเวอร์ชันที่ลงบลอควันนี้ก็เอาสองภาษามายำกันซะเลย

ข้อมูลที่น่าสนใจอีกอย่างนึงคือผู้หญิงที่เป็นแรงบันดาลใจให้ Jobim กับ Moraes แต่งเพลงนี้มีตัวตนจริง ๆ ครับ เธอก็คือสาวสวยอายุ 18 ในรูป นามว่า Heloísa Eneida Menezes Paes Pinto หรือเรียกสั้น ๆ ว่า Helô Pinheiro นั่นเอง (ถ้าเพลงนี้แต่งเมื่อปี 1962 งั้นตอนนี้เธอคนนั้นก็ 61 แล้วสินะ ^^") ส่วนบาร์ในรูปข้างล่างนี้ชื่อ Veloso Bar ซึ่งก็คือสถานที่ที่ Jobim และ Moraes เห็น Helô เธอเดินผ่านทุกวัน จนเอามาเขียนเป็นเพลงนี่แหละ ปัจจุบันบาร์นี้เปลี่ยนชื่อเป็น A Garota de Ipanema ครับผม

แม้ว่า Jobim และ Moraes จะทำเงินได้หลายล้านจากเพลงนี้ แต่ตัว Helô เองไม่เคยที่จะเรียกร้องอะไรซักเพนนี ในขณะที่เธอกลับโดนสองคนนั้นฟ้องร้องเรื่องละเมิดลิขสิทธิ์เมื่อเธอตั้งชื่อร้านเสื้อผ้าว่า The Girl from Ipanema และนี่คือข้อความส่วนหนึ่งที่ Attorney Lawrence J. Siskind เขียนลงใน Legal Times เมื่อปี 2001 ..

".. What did Helô contribute to "The Girl From Ipanema"? Not the words. Not the music. Not her appearance, her name, her publicity rights, or her privacy. Helô supplied the inspiration - something perhaps more important than the conventional elements of intellectual property, but utterly unprotectable .."

ก็แล้วแต่คนจะคิดล่ะครับงานนี้ แม้ว่าจะมีการเปิดเผยว่าต่อคนทั่วโลกว่าเพลงนี้พูดถึง Helô แต่ก็ไม่ได้มีหลักฐานอะไรเป็นลายลักษณ์อักษรอยู่ในตัวผลงาน ฉะนั้นเมื่อมีผลประโยชน์เข้ามาเกี่ยวข้องก็ต้องว่ากันไปตามกฎหมาย ถ้าคิดแบบ idealist ก็คือแรงบันดาลใจซึ่งน่าจะเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดในการสร้างผลงานกลับกลายเป็นสิ่งที่ไม่สามารถใช้เรียกร้องได้ในทางกฎหมาย สุดท้ายจากคนเคยแอบปิ๊งกลายเป็นต้องมาฟ้องร้องกันได้ .. พอนึกถึงเรื่องนี้แล้วพาลให้นึกถึงเพลง Ironic ของ Alanis Morissette ทุกที (สรุปฟังแล้วคลายเครียด หรือเครียดกว่าเดิม? - -a) แต่มองในแง่ดีก็คือเธอมีชื่อเสียงไปทั่วโลกก็เพราะเพลงนี้ล่ะนะ

เวอร์ชันที่เอามาลงนี้เป็นเวอร์ชันปี 2002 จากอัลบั้ม "คนเดินถนน" (L'uomo della Strada .. ไม่แปลดีกว่าปะ -"-) ของนาย Piero Pelù ร็อคเกอร์หนุ่มชาวอิตาเลียน ที่นำมาย่ำยีจนเพลงบอสซ่า ฯ กลายเป็นร็อคในบัดดล ฟังรอบแรก ๆ ไม่ค่อยชอบเท่าไหร่หรอกนะ แต่ไป ๆ มา ๆ ก็รู้สึกว่าเข้าท่าดี เหมาะจะเอาไปเล่นในวงเหมือนกันนะเนี่ย

เอาล่ะ ยังไง La Musica E La Lingua รอบนี้ขอเปลี่ยนบรรยากาศจากเพลงอิตาเลียนมาเป็นเพลงบราซิลเลียนบ้างแล้วกันนะครับ :)

ข้อมูลเพลง Garota de Ipanema: wikipedia.org
ข้อมูลของ Heloísa Pinheiro: answers.com
official website ของ Helô Pinheiro: garotadeipanema.com.br (in portuguese)

Canção: Garota de Ipanema ~ The Girl of Ipanema
Artista: Piero Pelù
Álbum: U.S.D L'uomo della Strada

lyrics

Olha que coisa mais linda, mais cheia de graça
É ela menina, que vem que passa
Num doce balanço, caminho do mar

Moça do corpo dourado, do sol de Ipanema
O seu balançado é mais que um poema
É a coisa mais linda que eu já vi passar

Ah, porque estou tão sozinho
Ah, porque tudo é tão triste
Ah, a beleza que existe
A beleza que não é só minha
Que também passa sozinha

Ah, se ela soubesse, que quando ela passa
O mundo sorrindo se enche de graça
E fica mais lindo, por causa do amor, do amor, do amor, do amor

Tall and tan and young and lovely
The girl from Ipanema goes walking
And when she passes each one she passes goes, ahhh

When she walks she's like a samba
That swings so cool and sways so gently
That when she passes each one she passes goes, ahhh

Oh, but he watches so sadly
How can he tell her he loves her
Yes, he would give his heart gladly
But each day when she walks to the sea
She looks straight ahead not at him

Ah, se ela soubesse, que quando ela passa
O mundo sorrindo se enche de graça
E fica mais lindo, por causa do amor
Por causa do amor
Por causa do amor
Garota