: : u n a : s t o r i a : c h e : v a l e : :

/*มาเข้าโหมดความรู้รอบตัวกันอีกรอบนะครับ*/

ความเดิมตอนที่แล้ว จากเอนทรี 20:02 02/20 2002 .. the palindromic play ก็ได้เห็นคอมเมนต์น่าสนใจของคุณ Valentino ทำให้ผมได้รู้จักพาลินโดรมแบบไทย ๆ เพิ่มขึ้นอีกอย่าง (ขอบคุณครับ ^^) วันนี้ก็เลยจะพามารู้จักอะไรดี ๆ กันนะครับ

ก่อนอื่นก็มาย้อนความกันหน่อย ..

พาลินโดรมคืออะไร?

พาลินโดรมก็คือคำหรือประโยคที่ครึ่งแรกของคำหรือประโยคนั้น ๆ สมมาตรกับครึ่งหลัง คือจะเขียนจากหน้าไปหลัง หรือจากหลังไปหน้าก็จะได้คำเดียวกัน ผมอธิบายไม่เก่งเลยอาจจะงง ๆ ลองไปดูตัวอย่างกันดีกว่า ..

หรือเป็นสมมาตรเป็นคำ ๆ เช่น ..

จะเห็นว่าตัวสีแดงกับตัวสีน้ำเงินมันกลับกันอยู่นั่นเอง

/*ถ้าสนใจรายละเอียดก็ลองอ่านเรื่อง 20:02 02/20 2002 .. the palindromic play ได้ครับ*/

เข้าเรื่องล่ะ ..

อย่างที่บอกไปเมื่อตอนต้นว่าผมได้เห็นคอมเมนต์ของคุณ Valentino ที่นำกลอนบทนึงมาลงไว้ นั่นก็คือ ..

๐ ค่ำเช้าทุกข์ใจร้อนนอนจับไข้
ไข้จับนอนร้อนใจทุกเช้าค่ำ
คนึงครวญคร่ำถวิลกินระกำ
ระกำกินถวิลคร่ำครวญคนึง

ก็เลยลองไปถามข้อมูลเพิ่มเติมจากท่านดอกเตอร์ Google เกี่ยวกับกลอนบทนี้ดู ได้ความว่ากลอนบทที่ยกมาเนี่ยมันเป็นส่วนหนึ่งของ "เพลงยาวกลอักษร" ที่มีชื่อว่า "กลอักษรถอยหลังเข้าคลอง" ครับ ซึ่งก็เป็นพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๓ นั่นเอง

กล .. อะไรนะ .. แล้วมันคืออะไรกันล่ะเนี่ย?

"กลอักษร" ครับ มีหลายชนิดด้วยกัน เช่น กลอักษรคมในฝัก กลอักษรนกกางปีก กลอนกลอักษรเมขลาโยนแก้ว ฯลฯ

นอกจากกลอักษรแล้วยังมี "กลบท" อีกครับ ซึ่งก็มีหลายชนิดเหมือนกัน เช่น กลบทสะบัดสะบิ้ง กลบทพยัคฆ์ข้ามห้วย กลบทครอบจักรวาล ฯลฯ

กล่าวคือนอกจากการแต่งกลอนที่จะมีสัมผัสนอกสัมผัสในอย่างที่เราเคยรู้กันมาแล้วเนี่ย พวกกลบทกลอักษรก็จะมีการใส่ "คุณสมบัติ" หรือ "ลูกเล่น" ของ กลบทกลอักษรแต่ละชนิดเข้าไปด้วย มาดูตัวอย่างกันซัก ๒ ชนิดนะครับ ..

กลบทกบเต้นต่อยหอย :: คุณสมบัติคือ "มีสัมผัสในแฝงอยู่ในทุกวรรค" และ "คำที่ ๑ ๒ ๓ และ ๔ ๕ ๖ จะสัมผัสอักษรกัน" (ขอบคุณข้อมูลจากคุณ Valentino ครับ ^^) ตัวอย่างเช่น ..

๐ คิดถึงน้อง ข้องถึงนวล ควรหรือหนอ
เคยสราญ ค้านสลัด เพราะขัดคอ
โอ้ใจเจ้า เอาใจจ่อ ต่อเพื่อนชาย
เร่งเตือนเจ้า เร้าเตือนจิต คิดรักหนัก
กลับโกรธเลี้ยว เกรี้ยวโกรธรัก รานสลาย
ซนแต่งอน ซ่อนแต่เงื่อน แชเชือนกลาย
ลืมเพื่อนชู้ หลู่เพื่อนชาย หาใหม่ชม

และสัมผัสอักษร อย่างในวรรคแรก "คิดถึงน้อง ข้องถึงนวล" ก็คือ "ค-ถ-น" สัมผัสกับ "ข-ถ-น" เป็นต้น

กลบทครอบจักรวาล :: คุณสมบัติคือ "คำแรกและคำสุดท้ายในแต่วรรคเป็นเสียงเดียวกันหรือคำเดียวกัน" เช่น ..

๐ ขามจิตคิด ข้อหมาง ระคางขาม
ความจริงใจ นี่ไฉน จึงแหนงความ
ควรจะถาม ก็ไม่ถาม กันตามควร
ที่นางแกล้ง แปลงเรื่อง ให้เคืองที่
สรวลซิกซี้ กันเสียได้ ไม่ไต่สวน
จวนจะชื่น ช่างมาคืน ให้รัญจวน
ออสำนวน พี่นาง อย่างนี้ออ

.. พอจะเห็นภาพแล้วใช่มั้ยครับ ..

แล้วกลอักษรถอยหลังเข้าคลองล่ะ?

กลับมาดูตัวอย่างที่คุณ Valentino ยกมาให้ละกันนะครับ ..

๐ ค่ำเช้าทุกข์ใจร้อนนอนจับไข้
ไข้จับนอนร้อนใจทุกเช้าค่ำ
คนึงครวญคร่ำถวิลกินระกำ
ระกำกินถวิลคร่ำครวญคนึง

ลักษณะพิเศษของมันก็คือ ในวรรคที่ ๑ และ ๒ มันจะพาลินโดรม หรือ "ย้อนคำ" กัน เช่นเดียวกับวรรคที่ ๓ และ ๔ นั่นก็คือ ..

ค่ำเช้าทุกข์ใจร้อนนอนจับไข้ไข้จับนอนร้อนใจทุกเช้าค่ำ
คนึงครวญคร่ำถวิลกินระกำระกำกินถวิลคร่ำครวญคนึง

นี่ล่ะครับ พาลินโดรมแบบไทย ๆ เพราะไหมล่ะ

กลอักษรถอยหลังเข้าคลอง

๐ เจ้างามสรรพสรรพางค์ดังนางสวรรค์
โพยมแจ่มจันทร์เปรียบพอเทียบทัน
ทันเทียบพอเปรียบจันทร์แจ่มโพยม

โฉมชะอ้อนอัปสรทรงเสมอสมร
สมรเสมรทรงอัปสรขะอ้อนโฉม
ฤทัยโทมโทรมเศร้าประเล้าประโลม
ประโลมประเล้าเศร้าโทรมโทมฤทัย

ไฉนคิดจะชิดชมสมสนิท
สนิทสนมชมชิดจะคิดไฉน
เจียมใจด้วยไหวหวั่นเพราะพรั่นใจ
ใจพรั่นเพราะหวั่นไหวด้วยใจเจียม

เสงี่ยมงามเจ้าแจ้งประจักษ์รักแถลง
แถลงรักประจักษ์แจ้งเจ้างามเสงี่ยม
ร้อนอกเรียมเทียมระทมกรมเกรียม
เกรียมกรมระทมเทียมเรียมอกร้อน

ถอนฤทัยทอดนอนกรกอด
กอดกรนอนทอดฤทัยถอน
คิดควรใคร่สมรมิ่งวิงวอน
วอนวิ่งมิ่งสมรใคร่ควรคิด

จิตจริงเจ้าสวาทจงอนงค์นาฏ
นาฏอนงค์จงสวาทเจ้าจริงจิต
ร้างแรมไม่คิดหวังฝังชีวิต
ชีวิตฝังหวังคิดไม่แรมร้าง

ขนางใจไยสุดาสัญญาให้
ให้สัญญาสุดาไยใจขนาง
นวลแหนงด้วยหมางบาดสวาสดิ์วาง
วางสวาทบาดหมางด้วยแหนงนวล

สงวนงามเจ้าทรามรักขอซักถาม
ถามซักขอรักทรามเจ้างามสงวน
พรายแพร่งไม่ม้วนมิดต้องคิดควร
ควรคิดต้องมิดม้วนไม่แพร่งพราย

หมายมุ่งเหมือนเดือนดับลับเมฆเกลื่อน
เกลื่อนเมฆลับดับเดือนเหมือนมุ่งหมาย
นึกแน่โอ้วายชีวีครั้งนี้ชาย
ชายครั้งนี้ชีวีวายโอ้แน่นึก

ตรึกตรองหวังยั้งจิตคิดรอรั้ง
รั้งรอคิดจิตยั้งหวังตรองตรึก
ลำลำใจนึกคลั่งโอหังฮึก
ฮึกโอหังคลั่งนึกใจลำลำ

ค่ำเช้าทุกข์ใจร้อนนอนจับไข้
ไข้จับนอนร้อนใจทุกเช้าเช้าค่ำ
คะนึงครวญคร่ำถวิลกินระกำ
ระกำกินถวิลคร่ำครวญคะนึง

ถึงคิดให้จิตจนพิกลจิต
จิตพิกลจนจิตให้คิดถึง
น้องนี้ฉะอึ้งอ้ำทำมึนตึง
มึนตึงทำอ้ำอึ้งฉะนี้น้อง

สองภิรมย์ชมชิดประสิทธิ์สม
สมประสิทธิ์ชิดชมภิรมย์สอง
กลบทบรรยายย้ายทำนอง
ชื่อถอยหลังเข้าคลองตรองอ่านเอย

ทีนี้ผมจะลองแต่งถึงตัวเองดูมั่งนะครับ ไหน ๆ ก็พูดถึงเรื่องนี้ทั้งที เป็นถอยหลังเข้าคลอง MK-II ครับ (โมเมขึ้นมาเองอะนะ) คือจะลองแปลงจากของเดิมนิดหน่อย ให้เป็นวรรคที่ ๑ กับ ๓ และ วรรคที่ ๒ กับ ๔ พาลินโดรมกันแทน ..

๐ จรจากไกลไหวหวั่นรำพันจิต
มาประดิษฐ์คิดพร่ำเพียรเรียนอักษร
จิตรำพันหวั่นไหวไกลจากจร
อักษรเรียนเพียรพร่ำคิดประดิษฐ์มา

.. พอไหวมั้ยครับ มั่วสิ้นดี ๕๕๕ .. แต่ก็ยากเหมือนกันนะนี่ ..

ที่จริงก็ได้ลองศึกษามาหลายภาษาแล้ว แต่ผมว่าภาษาไทยนี่สวยที่สุดแล้วล่ะ

เอนทรีนี้อาจจะมาแนวน่าเบื่อไปหน่อย แต่ก็ให้ภูมิใจไว้เถอะครับที่เรามีภาษาประจำชาติเป็นของตัวเองให้เล่นอะไรแบบนี้ได้ ..

รักภาษาไทยกันให้มาก ๆ นะครับ :)

ข้อมูลเพิ่มเติม: